Wat kun je doe met dierbare kleding die je niet weg wilt doen?

Sommige kledingstukken zijn al lang gestopt met gewoon kledingstuk zijn.

De jas van je vader hangt nog aan de kapstok. Een doos babykleertjes verhuist al jaren mee van zolder naar zolder. Die ene jurk past inmiddels vooral nog bij je herinnering aan een taille die ooit bestond. En het overhemd met de versleten kraag? Dat was hém gewoon.

Wegdoen voelt verkeerd. Dragen lukt ook niet altijd. Dus blijft het liggen.

Dat is een prima tussenbestemming. Alleen: misschien hoeft die doos geen eindstation te zijn.

Eerst even dit: je hoeft nog nergens de schaar in te zetten

Dierbare kleding bewaren is op zichzelf al een keuze. Je hoeft geen kussen te bestellen omdat iemand ergens heeft besloten dat overhemden na hun werkzame leven collectief kussen moeten worden.

Misschien wil je de kleding eerst bekijken. Aanraken. Sorteren. Weer terugleggen. Een maand later opnieuw beginnen en halverwege thee gaan zetten.

Ook dat hoort bij uitzoeken.

De handigste eerste vraag is daarom niet:

Wat kan ik hiervan maken?

Begin liever hier:

Wat wil ik hiervan behouden?

Is dat de vorm van het kledingstuk? De kraag? Een zakje? De slijtage bij de elleboog? Het label dat altijd kriebelde? De combinatie van kleuren? Of vooral het gevoel dat aan de stof vastzit?

Zodra je dat weet, worden de mogelijkheden een stuk duidelijker.

1. Bewaar het kledingstuk zoals het is

Ja, dat mag gewoon.

Je kunt één of meer kledingstukken apart leggen in een mooie doos, een stoffen hoes of een vaste lade. Voeg eventueel een briefje toe met de naam van de drager en het verhaal achter de kleding.

Want over twintig jaar weet waarschijnlijk niemand meer waarom die op het oog weinig spectaculaire beige trui absoluut bewaard moest blijven.

Foto’s, kaartjes en kleine voorwerpen kunnen erbij. Zo ontstaat een persoonlijk kledingarchief. Klinkt meteen een stuk chiquer dan die doos boven op de kast.

Deze route past bij kleding die je graag compleet wilt houden of waarbij veranderen nog te vroeg voelt.

2. Leg de kleding eerst vast

Soms wil je ruimte maken en tegelijk het beeld van de kleding bewaren.

Fotografeer ieder kledingstuk afzonderlijk. Maak ook close-ups van knopen, zakken, reparaties, borduursels, slijtage en labels. Juist die kleine details dragen vaak het grootste verhaal.

Je kunt de foto’s verzamelen in:

- een klein fotoboek;

- een digitaal album;

- een lijst met een stukje tekst;

- een familieboek met herinneringen;

- een kaartje voor ieder familielid.

Schrijf erbij wanneer de kleding werd gedragen en waarom je haar herkent. “Blauwe blouse van oma” zegt later minder dan: “De blouse die oma altijd droeg wanneer ze appeltaart bakte en iedereen uit de keuken stuurde.”

3. Bewaar alleen het meest herkenbare detail

Een heel kledingstuk bewaren vraagt ruimte. Een betekenisvol detail meestal een stuk minder.

Denk aan:

- een borstzak;

- de boord van een overhemd;

- een manchet;

- een geborduurde naam;

- een stukje voering;

- knopen;

- een merklabel;

- een reparatie of versleten plek.

Zo’n detail kan in een lijst, herinneringsboek, klein textielobject of doorzichtige bewaardoos worden verwerkt.

Dit is ook een goede oplossing wanneer de stof kwetsbaar is. Sommige oude kledingstukken hebben de structurele overtuiging van nat keukenpapier. Dan hoeft het materiaal geen heldhaftige carrière als gebruiksvoorwerp meer te beginnen.

4. Verdeel de kleding over meerdere mensen

Dierbare kleding hoort vaak bij meer dan één verhaal.

Een jas kan voor de één vooral de jas van vader zijn en voor de ander de jas waarin opa altijd met de hond liep. Door de kleding te verdelen, kan ieder familielid een eigen deel bewaren.

Dat kan heel eenvoudig: iedereen kiest een kledingstuk of herkenbaar detail.

Je kunt er ook meerdere kleine herinneringen van laten maken. Bijvoorbeeld een serie textielharten, kleine hangers, omslagen of andere objecten waarin steeds een deel van dezelfde kleding terugkomt.

Zo blijft de oorsprong gedeeld en krijgt ieder stuk zijn eigen bestemming.

5. Maak de kleding opnieuw draagbaar

Sommige kleding hoeft helemaal geen woonaccessoire te worden. Ze wil gewoon terug de wereld in.

Een overhemd kan veranderen in een top. Een jurk kan een rok worden. Delen van meerdere kledingstukken kunnen samenkomen in een nieuw jasje, vest of tas. Een kenmerkende zak, kraag of sluiting kan zichtbaar blijven in het nieuwe ontwerp.

Bij deze vorm van hergebruik is één vraag extra belangrijk:

Wil je dat mensen het oorspronkelijke kledingstuk nog herkennen?

Soms mag de oude vorm duidelijk zichtbaar blijven. Soms wil je vooral de stof meenemen en mag het resultaat volledig nieuw voelen.

Beide kunnen. Het verschil bepaalt alleen hoe het ontwerp wordt opgebouwd.

En nee, niet elk colbert droomt stiekem van een totebag.

6. Geef de kleding een bruikbare nieuwe vorm

Dierbare kleding kan ook iets worden dat dagelijks in de buurt is.

Een herinneringskussen, deken, vlaggenlijn, tas, boekomslag of zachte figuur kan herkenbare delen van de kleding bewaren. Zakken, sluitingen, manchetten en labels hoeven daarbij niet keurig te verdwijnen. Ze mogen juist laten zien waar het materiaal vandaan komt.

Kijk daarom verder dan alleen de kleur van de stof.

Dat scheve knoopje. Die versleten broekzak. De voering die niemand ooit zag. Precies daar zit vaak het karakter.

Een gladgestreken eindresultaat is keurig. Een Herinnerding mag ook een beetje terugpraten.

7. Laat het materiaal zelf een richting aanwijzen

Soms past de kleding niet vanzelf in een bekende productvorm.

Een rijk geborduurde jurk wil misschien geen kussen worden. Een verzameling stropdassen vraagt om ritme en herhaling. Een versleten werkjas kan juist prachtig zijn als wandobject, met alle zakken, naden en sporen nog zichtbaar.

Dan kun je denken aan:

- een wandkleed;

- een textielportret;

- een kledingreliëf;

- een herinneringsboek;

- een ruimtelijk object;

- een combinatie van stof, foto’s en geschreven tekst;

- een vorm waarvoor nog geen handig hokje bestaat.

Bij Indigo Dept heet zo’n nieuwe vorm een Herinnerding: een persoonlijk object gemaakt van kleding of textiel met een verhaal.

Het begint bij kijken. Naar wat de stof aankan, welke details belangrijk zijn en welke plek het nieuwe werk straks krijgt.

Hoe kies je wat bij jouw kleding past?

Leg de kleding voor je neer en beantwoord deze vier vragen:

1. Wat moet herkenbaar blijven?

De hele vorm, een bepaald detail, de kleuren of alleen de stof?

2. Hoeveel mag er veranderen?

Wil je het kledingstuk vrijwel intact houden, voorzichtig aanpassen of volledig opnieuw laten opbouwen?

3. Waar wil je de herinnering tegenkomen?

Aan de muur, op de bank, in een kast, aan je lichaam of ergens waar je haar af en toe bewust tevoorschijn haalt?

4. Voor wie wordt het gemaakt?

Voor jezelf, één ander of meerdere mensen binnen een familie?

Je hoeft aan het einde nog geen kant-en-klaar ontwerp te hebben. Een richting is genoeg.

Wat als je nog twijfelt?

Maak voorlopig geen onomkeerbare keuze.

Leg de kleding apart. Noteer wat je eraan wilt behouden. Maak foto’s van de belangrijke details. Kijk daarna welke mogelijkheden daarbij passen.

De vraag is dus zelden alleen: Wat kan ik hiervan maken?

Interessanter is:

Wat mag in de nieuwe vorm absoluut niet verloren gaan?

Daar begint het ontwerp.

Laat Indigo meekijken naar jouw dierbare kleding

Heb je dierbare kleding liggen en weet je nog niet wat ermee mogelijk is?

Stuur een paar foto’s en vertel kort waarom je de kleding bewaart. Ik kijk naar het materiaal, de staat van de stof en de details die het verhaal dragen. Daarna krijg je een eerste richting voor een Herinnerding dat bij jouw kleding past.

[Vraag de materiaalcheck aan]